×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

اخبار ویژه

امروز : سه شنبه, ۸ آذر , ۱۴۰۱  .::.   برابر با : Tuesday, 29 November , 2022  .::.  اخبار منتشر شده : 1 خبر
تشنگی شالیزارهای محمودآباد؛ کمبود آب یا سوء مدیریت

خشک شدن اراضی شالیزاری روستای « معلم‌کلا » محمودآباد که تصاویری از آن طی روزهای اخیر منتشر شد، به موضوعی اختلافی میان کشاورزان و مسوولان دستگاه‌های ذیربط تبدیل شده و هر طرف دیگری را مقصر معرفی می‌کند تا اصل مشکل به حاشیه رفته و حواشی اختلافی تبدیل به متن شود.

کرات آملی/طی روزهای اخیر انتشار فیلم هایی از خشک شدن بخشی از شالیزارهای مناطق مرکزی مازندران در شبکه های اجتماعی خبر ساز شد تا یک بار دیگر عمق فاجعه خشک شدن تدریجی مازندران را به رخ بکشد و ثابت کند که خشکی و خشکسالی با وجود هشدارهای دلسوزانه کارشناسان و رسانه ها طی یک دهه اخیر تنها در شرق مازندران باقی نمانده است و اکنون به مناطق مرکزی و پر آب استان رسیده است.

خشکیدن اراضی شالیزاری در شرق مازندران سابقه دارد ولی در مرکز مازندران آن هم بدون این که مسوولان ذیربط از قبل به کشاورزان در باره کشت برنج هشدار بدهند ، سابقه نداشته است. اصولا مشکل کم آبی را جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقه ای مازندران همواره برای شرق مازندران در فصل برنجکاری هشدار می دهند و به همین دلیل هم طی سال های اخیر کشت جایگزین برنج ترویج یافته تا کشاورزان دچار ضرر و زیان نشوند.

 فیلم های منتشر شده نشان می دهد اراضی وسیعی از شالیزارهای منطقه جلگه ای دشت مرکزی مازندران واقع در شهرستان محمود آباد که از رودخانه هراز آبیاری می شوند ، به طور کامل خشک شده است. با توجه به این که محمود آباد به واسطه قرار گیری در انتهای حوزه آبخیز و همچنین قرارگیری در مجاورت دریا و به واسطه میزبانی از بیشترین بارش سالانه از مناطق پرآب مازندنران محسوب می شود ، تصاویر منتشر شده هولناک تر جلوه می کند.

 این که کم آبی و عدم مدیریت در بخش های کشاورزی معضلی جدی برای کشاورزان منطقه ایجاد کرده است موضوع جدیدی نیست ، اما چیزی که این روزها مطرح می شود این است که اجرای طرح تسطیح و تجهیز اراضی موجب خشکسالی در زمین های کشاورزی شده و محصولات زمین های کشاورزی در معلم کلای بخش سرخرود محمودآباد را از بین برده است.

روستاییان و شالیکاران منطقه معلم کلای محمودآباد وضعیت تلخی را که دچارش شده اند ، ناشی از سوء مدیریت می دانند و نتیجه آن را نابودی کشاورز و کشاورزی عنوان می کنند. بسیاری از این کشاورزان مدعی هستند که طرح تسطیح اراضی که در منطقه اجرا شده ، زمین های کشاورزی را از حالت آبخوری سنتی خود خارج کرده و عملا از گردونه تغذیه رودخانه بیرون رانده است. 

با وجود این که کشاورزان  منطقه با اطمینان می گویند که سوء مدیریت در اجرای طرح طی سال های اخیر سبب از بین رفتن اراضی شده است ، اما متولیان امر این ادعا را رد کرده و عوامل دیگر  همچون بروز  کم آبی و همچنین بی توجهی کشاورزان به زمین های خود را علت خشک شدن شالیزارهای مرکزی استان می دانند.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان محمودآباد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا  گفت: در حال حاضر حدود ۱۱ روستا در شهرستان محمودآباد با تنش خشکی مواجه هستند و چنانچه آب رودخانه هراز و سد لار برای به این مناطق نرسد، احتمال خشک شدن وجود دارد.

محمد هادیزاده با بیان این که هم اکنون کشاورزان در حال دست وپنجه نرم کردن با بی آبی هستند افزود : برای نجات از خشکی زمبن های کشاورزی حداقل ۲ دوره آبدهی کامل باید انجام شود تا زمین ها از حالت خشکسالی خارج شوند.

وی در خصوص زمینی که در فیلم نشان داده شده و متعلق به روستای معلم کلای بخش سرخ رود می باشد ، توضیح داد : حدود سه هزار متر زمین در این روستا خشک شده است که تنها مختص همین زمین است و طبق بازدید های به عمل آمده چنین مشکلی در زمین های بالادست و پایین دست زمین مذکور وجود ندارد.

مدیر جهاد کشاورزی محمودآباد با بیان اینکه علت اصلی این اتفاق مشخص نیست ، افزود : کشاورز مربوطه باید با حفر چاه از کم آبی زمین جلوگیری می کرد که متاسفانه این اقدام انجام نشد و حتی ما در خواست دادیم به این زمین کمک حق آبه تعلق بگیرد.

وی با تاکید بر این که هجمه هایی علیه جهاد کشاورزی ایجاد شده است ، بیان کرد : متاسفانه برخی طرح ملی تجهیز و تسطیح اراضی شالیزاری را که به  « طرح ژاپن » شهرت  دارد ، علت اصلی خشک شدن این اراضی عنوان می کنند در حالی که این طرح بسیار کاربردی است.

هادیزاده گفت : طرح ژاپن  در سال های ۹۷ و ۹۸ اجرا شد ، هر چند این طرح مشکلات اندکی دارد اما خشک شدن زمین ارتباطی به اجرای طرح ندارد و اگر طرح تسطیح و یکپارچه سازی عامل خشک شدن اراضی بوده است پس چرا طی این سه سال  کشت برنج انجام شده است و مضاف بر اینکه در روستاهای دیگری  همچون برنجده که این طرح اجرا شده شاهد خشک شدن اراضی کشاورزی نبوده ایم؟

وی با بیان این که ۴۰  هزار هکتار از اراضی شهرستان تجهیز و نوسازی شده است ، افزود : در صورتی می توان طرح تجهیز و نوسازی را عامل خشک شدن زمین ها دانست که در تمامی این مناطق خشکسالی و ترک خوردن زمین رخ داده باشد که اینگونه نبوده است.

مدیر جهاد کشاورزی محمود آباد با بیان این که برخی کشاورزان به زمین های خود بی توجه بودند ، عنوان کرد: متاسفانه برخی از کشاورزان حتی کانال های زمین خود را لایروبی نمی کنند در حالی که جهاد کشاورزی زمین را به شورای طرح تحویل داده است و دیگر موظف به حفظ و حراست آن نیست.

وی افزود : برای رفع مشکلات کم آبی اعتبار برای حفر چاه نیز تامین شده است ، اما کشاورز برای مجوز حفر چاه اقدام نکرده است. حتی برای لاینینگ کردن نیز ۳۰۰ میلیون  اختصاص یافته است ولی کشاورزان منطقه مکانی را برای این کار معرفی نکردند.

هادیزاد ه گفت : کمبود آب مساله ای پنهان نیست و در حال حاضر همه از آن مطلع هستند ، اما مساله حائز اهمیت در این است که کشاورزان خودشان به هم رحم نمی کنند و زمانی که آب رودخانه هراز رهاسازی شد کشاورزان بالادست این آب را مصرف کرده و مانع از رسیدن آب به اراضی پایین دست شدند.

تشنگی شالیزارهای محمودآباد؛ کمبود آب یا سوء مدیریت

 اجرای طرح ژاپن یا کمبود آب

یکی از کارشناسان جهاد کشاورزی هم در گفت و گو با خبرنگار ایرنا  بیان کرد : طرح ژاپن که نخستین بار توسط ژاپنی ها اجرا شده است همان تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی است . در این طرح نظام شالیزار عوض می شود و برخلاف روش سنتی در این طرح هر زمین دارای جاده، کانال انتقال آب و زهکش می شود و به گونه ای می توان گفت هر زمین به طور مستقل می تواند آب زراعی خود را مدیریت کند.

محمد مهدی شاهنوریان افزود: شهرستان محمودآبادبه علت قرار گیری در پایین دست دشت هراز  از آب کمتری برخوردار است و به دلیل نبود شبکه انتقال آب و شبکه آبیاری زهکشی ، آبی که مزرعه می رسد کاهش می یابد و  خشکسالی که اخیر در برخی مزارع رخ داده است ربطی به اجرای طرح ژاپن ندارد و به علت کمبود آب است.

وی ادامه داد: کشاورزانی که زمین هایشان خسارت دیده است درخواست احداث چاه و تامین سوخت داشتند و این خود گواه این مساله است که این مشکل نمی تواند به علت تجهیز و نوسازی باشد  .

این کارشناس که خود کشاورز است ، با بیان این که در سال ۸۵  طرح ژاپن را در زمین های خود در روستای شومیا محمودآباد اجرا کرد ، گفت : قبل از تجهیز و نوسازی مشکلات زیادی در خصوص تامین آب وجود داشت و آب آب بندان ها به  زمین های ما نمی رسید اما بعد از این  طرح با ایجاد کانال ما  توانستیم هم از آب آببندان ها و هم آب تناوبی رودخانه هراز استفاده کنیم.

تشنگی شالیزارهای محمودآباد؛ کمبود آب یا سوء مدیریت

درخواست برای استفاده از سد لار 

در این بین آب منطقه ای مازندران نیز اذعان دارد که تغییر اقلیم و کاهش بارندگی طی سالیان اخیر سبب کم شدن دبی رودخانه هراز شد و میزان آبی که به سمت مزارع کشاورزی دشت هراز رها سازی می شود با کاهش شدیدی مواجه شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با بیان این که سال آبی جاری با کم آبی و خشکسالی مواجه است ، گفت : آبرسانی به زمین های کشاورزی دشت هراز  به صورت نوبتی و ساعتی انجام می شود و برهمین اساس آب بین مزارع کشاورزی تقسیم می شود.

محمد ابراهیم یخکشی افزود : به عنوان مثال  آب رودخانه هراز  به صورت متناوب و هر ۳۰ ساعت برای قسمت هایی از آمل، بابل و محمودآباد رها سازی می شود که این محدوده زمانی نیز بین روستاها تقسیم می گردد. 

وی با اشاره به این که شهرستان محمودآباد در انتهای خط دریافت آب قرار دارد ، توضیح داد : امسال با توجه به خشکسالی و تنش آبی، میان آب در نوبت ها کم شده است و از این رو ما برای استفاده از آب سد لار د خواست دادیم و پیگیر این مساله هستیم.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران گفت : سال گذشته آب سد لار برای استفاده مزارع کشاورزی در  اواسط تیر ماه بازگشایی شد ولی امسال باید دید با توجه به خشکسالی که کل کشور با آن مواجه است ، با استفاده از آب سد لار برای مصارف کشاورزی مازندران موافقت خواهد شد یا خیر. 

وی در خصوص مشکل به وجود آمده در شهرستان محمودآباد نیز توضیح داد : در نوبت بعدی آب دهی مقدار آب بیشتری به این شهرستان تعلق خواهد گرفت تا مشکل خشکی اراضی آن  برطرف گردد.

 هر چند که در میان گفته های کشاورزان تناقض وجود دارد و متولیان امر ادعای کشاورزان را رد کرده و عوامل دیگر را علت خشک شدن شالیزارهای مرکزی استان می دانند. با این وجود به نظر می رسد دوگانگی پیش آمده نه تنها مشکلی از کشاورزان حل نمی کند و مرهمی بر زخم آنان نیست، بلکه خطر گسترش این وضعیت را بیش از پیش کرده و این احتمال را به وجود آورده که اراضی جلگه مرکزی استان مورد هجوم خشکسالی قرار گیرد./ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.